ਬੇਲਗਾਮ ਟਰੰਪ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਘਿਰੇ, ਨਾਟੋ ਸਮੇਤ ਸਮਰਥਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚੇ ਹੱਥ!

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 20 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ 5 ਫਰਵਰੀ, 2025 ਨੂੰ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 50 ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼-ਨਿਕਾਲੇ, ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਹੁਣ ਇਸ ’ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਵੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ 3 ਵਾਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਥਿਤ ਹਿਲਟਨ ਹੋਟਲ ’ਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਕਾਰਸਪੌਂਡੈਂਟਸ ਡਿਨਰ ਦੌਰਾਨ ‘ਕੋਲ ਥਾਮਸ ਐਲਨ’ ਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਪਰ ਟਰੰਪ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚ ਗਏ।

ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਵਲੋਂ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼’ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਈਂਧਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਨਾਟੋ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜੰਗ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਜੰਗ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਫੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 42 ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ 65-66 ਫੀਸਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 20 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀ ‘ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ’ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪੱਖ ’ਚ ਵੋਟ ਪਾਈ ਅਤੇ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਨੇ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ’ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਸਦੀ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘‘ਈਰਾਨ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਪਰ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।’’

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ‘ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ’ ਨੇ ਵੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫਿਰ ਤੋਂ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਝਟਕੇ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ‘ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ’ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ’ਚ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਰਕ ਫਰਾਮ ਹੋਮ’ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਘੱਟ ਕਰਨ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ, ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਧਾਉਣ ਆਦਿ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ‘ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ’ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਬੀਜਿੰਗ ਗਏ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਮੀਦ ਦੇ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਫਿੱਕਾ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ। ਨਾ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਡੀਲ ਹੋ ਸਕੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਚੀਨ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਵਾਉਣ ’ਚ ਹੀ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਤਾਂ ਚੀਨ ਹੀ ਹੈ।

‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਨੇ ਤਾਂ ‘ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ’ ਦੀ ਜੰਮ ਕੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੋਸਤ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ‘ਪਤਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਦੇਸ਼’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਿੱਝ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਪਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸਾਰੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ’ਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਕੂੜੇਦਾਨ ’ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ‘ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ’ ਦੀ ਚੀਨ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ‘ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ’ ਦੇ ਬੀਜਿੰਗ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ।

ਫਿਲਹਾਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕੁਝ ਉਮੀਦ ਬੱਝੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਿੱਤ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ।

—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ