ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਅਮਰੁਤ ਯੋਜਨਾ’ ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਮਰੁਤ (ਅਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਰਿਜੁਵੇਨੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਅਰਬਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮੇਸ਼ਨ) ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਲ ਸਪਲਾਈ, ਸੀਵਰੇਜ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਹਰਿਆਵਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੀਵਰੇਜ ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜਲ-ਥਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਮਰੁਤ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ— ਹਰਿਆਲੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰਕ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੈਰ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

3,626 ਕਰੋੜ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, 80 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ

ਰਾਜ ’ਚ ਅਮਰੁਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁਲ 214 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਲਾਗਤ 3,626 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਲੱਗਭਗ 2,980 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਕਰੀਬ 82 ਫੀਸਦੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਹਰ ਘਰ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਪੰਜਾਬ

ਅਮਰੁਤ 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰ ਤੱਕ ਨਲ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚੇ।

* ਕੁਲ ਬਜਟ ਦਾ 60-65 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਖਰਚ।

* ਮਲੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ 16.25 ਕਰੋੜ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਲੱਗਭਗ 1 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ।

* ਸਮਾਣਾ (ਪਟਿਆਲਾ) ’ਚ 61 ਕਰੋੜ ਦਾ ਜਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੀ ਹੈ।

ਸੀਵਰੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ’ਚ ਵਿਸਥਾਰ, ਸਿਹਤ ’ਚ ਸੁਧਾਰ

ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸੀਵਰੇਜ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਸੀਵੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਐੱਸ. ਟੀ. ਪੀ.) ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

* ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਜਲ-ਥਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ’ਚ ਕਮੀ।

* ਸਵੱਛਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ’ਚ ਸੁਧਾਰ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵਧੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਰ

ਅਮਰੁਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਹਰਿਆਵਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ :

* ਨਵੇਂ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਓਪਨ ਜਿਮ।

* ਵਾਕਿੰਗ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਥਾਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਡਾਟਾ ਬਾਕਸ (ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ)

* 214 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮਨਜ਼ੂਰ

* 3,626 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੁਲ ਲਾਗਤ

* 2,980 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ

* 60 ਫੀਸਦੀ ਬਜਟ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ

* 665 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (2026-27 ਅਲਾਟਮੈਂਟ)

* ਮਲੋਟ ’ਚ 1 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ

ਅਮਰੁਤ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਹਰਿਆਵਲ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਮਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਹੇਗਾ।

ਆਦਿਲ ਆਜ਼ਮੀ