‘ਸਸਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਝਾਂਸੇ ’ਚ’ ਲੁੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕ!

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀਆਂ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ’ਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਬੱਚਤ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਧਾਤਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਸਸਤੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਝਾਂਸੇ ’ਚ ਆ ਕੇ ਲੋਕ ਲੁੱਟੇ ਵੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਲੱਗਭਗ ਡੇਢ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ :

* 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ‘ਸਰਗੁਜਾ’ (ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ) ਦੀ ਪੁਲਸ ਨੇ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਦੇ ਕੇ 15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਭੰਡਾ ਭੰਨਿਆ ਅਤੇ 2 ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੇ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ 20.31 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਕਦ, 100 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਲਗਭਗ 37 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ।

* 22 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ‘ਚਮੋਲੀ’ (ਉੱਤਰਾਖੰਡ) ਦੀ ਪੁਲਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਕੇ 2 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕਲੀ ਗਹਿਣੇ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

* 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਰਾਜਨਗਰ’ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀ ਪੁਲਸ ਨੇ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਠੱਗਣ ਵਾਲੇ 4 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ 5 ਲੱਖ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ 66 ਸਿੱਕੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ।

* 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ’ (ਹਰਿਆਣਾ) ਦੀ ਪੁਲਸ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਾਤਰ ਠੱਗ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 4 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ 2.30 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਅਤੇ 678 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨਾ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੱਸ ਕੇ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਖੋਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਸੌਦਾ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਪਰ ਡੀਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਸਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ’ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹੇ ਨਕਲੀ ਸਿੱਕੇ ਫੜਾ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇਕ ਇੰਪੋਰਟ-ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਟ ਦੇ ਕੇ ਲੱਗਭਗ 2.49 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਅਤੇ ਲੱਗਭਗ 50 ਤੋਲਾ ਸੋਨਾ ਠੱਗ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਸ ਥਾਣੇ ’ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਗੌਰੇਲਾ ਪੇਂਡਰਾ ਮਰਵਾਹੀ’ (ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ) ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ‘ਗੌਰੇਲਾ’ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਨਕਲੀ ਸੋਨਾ ਦੇ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਫ਼ਰਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੈਂਬਰ ‘ਤੇਰਸਾ ਰਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ’ ਨੂੰ ਪੁਲਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਪੁਲਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ‘ਨਰਿੰਦਰ ਸਾਹੂ’, ‘ਸਰੋਜ ਸਾਹੂ’ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ‘ਉਪੇਂਦਰ ਸਾਹੂ’ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ’ਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਕਿਲੋ ਸੋਨਾ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ’ਚ ਦੇਣ ਦਾ ਸੌਦਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਤੋਂ ਨਕਦ ਰਕਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਦੇ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

* 5 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਜੈਪੁਰ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ‘ਮਾਲਪੁਰਾ ਗੇਟ ਥਾਣਾ ਪੁਲਸ’ ਨੇ ਨਕਲੀ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਸੰਗਠਿਤ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਭੰਨਿਆ ਅਤੇ 2 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਠੱਗੀ ਦੀ ਰਕਮ ’ਚੋਂ 4.50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਕਦ, ਨਕਲੀ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ‘ਸੀਲ-ਮੋਹਰ’ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ।

* 5 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਨਾਲੰਦਾ’ (ਬਿਹਾਰ) ਦੇ ‘ਸ਼ਿਵਦੱਤ ਬਿਗਹਾ’ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਇਕ ਨੌਸਰਬਾਜ਼ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ’ਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦੱਸ ਕੇ ਨਕਲੀ ਚੇਨ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਹੱਥ ਨਾ ਆਇਆ।

ਉਕਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਸਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਠੱਗੀ-ਠੋਰੀ ਦੇ ਇਸ ਧੰਦੇ ’ਚ ਹੁਣ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਰੋਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ’ਚ ਫਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਸਤੇ ਦੇ ਫੇਰ ’ਚ ਫਸ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਬੱਚਤ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤਿਅੰਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ