ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

–ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਡਾਵਰ

ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਮੁਖੀ) ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਪਸ ਸਵਾਗਤ ਹੈ—ਇਸ ਗੱਲ ’ਚ ਕੋਈ ਫਿਰਕੂ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਭਾਰਤ ’ਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਸਲਾਮ ਜਾਂ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਯੂਰਪੀਨ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੂ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰਾਸਤ ’ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਇਕ ਸਹੀ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਇਕ ਆਜ਼ਾਦ ਸੈਕੂਲਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ’ਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦੂਜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆੜ ’ਚ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ।

ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਰਲ ਹੈ-ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ’ਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ਛੱਡਿਆ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ’ਚ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਸੈਕੂਲਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ’ਚ ਦਬਾਅ, ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਕੋਈ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਦਲਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ (ਸਨਾਤਨ) ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪ ’ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੰਡੋ-ਚਾਈਨਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ’ਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਭਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਟਾਪੂ ਬਾਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਾਵਾ ਅਤੇ ਸੁਮਾਤਰਾ ਵਰਗੇ ਟਾਪੂਆਂ ’ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਆਬਾਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ; ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ।

ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਕਈ ਯੂਰਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੋਲੈਂਡ, ਐਸਟੋਨੀਆ ਵਗੈਰਾ ’ਚ ਇੰਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ (ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ) ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ—ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਨਾ, ਸਭ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੋਚਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ। ਸਨਾਤਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਇਸਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਸਪੇਨ 700 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ (711 ਏ. ਡੀ.) ਤੋਂ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ (1478 ਏ. ਡੀ.) ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਲੱਗਭਗ 800 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਇਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਰਿਕੋਨਕਵਿਸਟਾ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਪੇਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇਕ ਇਸਾਈ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਬਣ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਯੂਰਪੀਨ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਸਾਈ ਬਣ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ’ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਦਬਾਅ ’ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਕਿ ਸਨਾਤਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ, ਸਨਾਤਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਲਿਆ-ਫੁੱਲਿਆ। ਇਹ ਜਿਊਣ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ, ਗੋਲੀਆਂ, ਗੋਲੇ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਫਲਣ-ਫੁੱਲਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਕਥਿਤ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਸੁਝਾਅ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਬਰਥ ਰੇਟ ਕਾਰਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਆਸਟਰੀਆ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਰਗੇ ਯੂਰਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ’ਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਫੀਸਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਵੀ ਘੱਟ ਜਨਮ ਦਰ ਕਾਰਨ ਬੁੱਢੀ ਹੁੰਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ’ਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ’ਚ ਘੱਟ ਜਨਮ ਦਰ ਜਨਸੰਖਿਅਕ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਜਨਮ ਦਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਮੇਰੀ ਰਾਏ ’ਚ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਲਈਏ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕਜੁੱਟ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਘਰ ਵਾਪਸੀ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ’ਚ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਬੁਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।