ਕੀ Diabetes ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦੈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਛੁਟਕਾਰਾ?
Tuesday, Feb 24, 2026 - 03:54 PM (IST)
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਾਰਮਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਅੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੋਮਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ?
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੀ ਦਵਾਈ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਹ ਗਲਤੀ ਉਦੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਸਹੀ ਦਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਇਸ ਲਈ ਨਾਰਮਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਵਾਈ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਅਚਾਨਕ ਦਵਾਈ ਛੱਡਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਈਪਰਗਲਾਈਸੀਮੀਆ (Hyperglycemia) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ, ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਝਣਝਣਾਹਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੇਕਾਬੂ ਸ਼ੂਗਰ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਣ (ਰੇਟਿਨੋਪੈਥੀ), ਨਸਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਟਾਈਪ-1 ਅਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਜੋਖਮ
• ਟਾਈਪ-1 ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼: ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਇੰਸੁਲਿਨ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਕੀਟੋਐਸਿਡੋਸਿਸ (DKA) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰ ਊਰਜਾ ਲਈ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਰਬੀ (Fat) ਜਲਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੀਟੋਨ ਐਸਿਡ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼: ਇੱਥੇ ਦਵਾਈ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਵਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (Heavy Dosage) ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਦਵਾਈ ਕਦੇ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਹਨ।
1. ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ 'ਚ ਬਦਲਾਅ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਟਾਈਪ-2 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਭਾਰ ਘਟਾ ਕੇ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 45 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ: ਦਵਾਈ ਉਦੋਂ ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ HbA1c ਲੈਵਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੇ।
3. ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਿਰਫ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਜਾਂ ਹਰਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹੋ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
