ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼! ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
Wednesday, Mar 25, 2026 - 11:53 AM (IST)
ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਜ਼ੀਰੋਸਟੋਮੀਆ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੂੰਹ 'ਚ ਲਾਰ (Saliva) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਲਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ। ਲਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ :-
ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ
- ਸਰੀਰ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
- ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ
- ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਤਣਾਅ 'ਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਲਾਰ ਬਣਨੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ
- ਕਈ ਲੋਕ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨੱਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ
- ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਲਾਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਸੌਖੇ ਉਪਾਅ :-
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਓ
- ਦਿਨ ਭਰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੂੰਹ 'ਚ ਨਮੀ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਕੈਫੀਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼
- ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਗਰ-ਫ੍ਰੀ ਚਿਊਇੰਗਮ
- ਬਿਨਾਂ ਖੰਡ ਵਾਲੀ ਚਿਊਇੰਗਮ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ ਲਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਮਕ ਤੇ ਮਿਰਚ ਘਟਾਓ
- ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਮਿਰਚਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਮੂੰਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ
- ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
