ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ: ਭਾਰਤ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਸਫਲ 'ਡਿਊਲ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ'

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਦੇਸ਼ 'ਚ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੱਖਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇਕ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲਿਵਰ ਐਂਡ ਬਿਲੀਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2024 'ਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਮ੍ਰਿਤਕ ਡੋਨਰ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਡਨੀਆਂ ਇਕੋ ਮਰੀਜ਼ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ 'ਐਨ-ਬਲਾਕ ਡਿਊਲ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਡੋਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਇਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬਾਲਗ ਮਰੀਜ਼ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ
ਇਕ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿਸੇ ਬਾਲਗ ਮਰੀਜ਼ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਲਗਾਂ 'ਚ ਇਸਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਪਈ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਲੋੜ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਡੋਨਰ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਕ ਕਿਡਨੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਕਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਡੋਨਰ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼) ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਿਡਨੀ ਇਕੱਲੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਡਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਇਕ ਮਰੀਜ਼, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਡੋਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ 
ਵਿਸ਼ਵ ਕਿਡਨੀ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅੰਕੜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਇਕ ਲੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ 35,000 ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਡਨੀ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 100 'ਚੋਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਡੋਨਰ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 

ਅੰਗਦਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਿਤ ਡੋਨਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਅੰਗਦਾਨ (ਕੈਡਵੈਰਿਕ ਡੋਨੇਸ਼ਨ) ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਦਾਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਮਾਜ 'ਚ ਅੰਗਦਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।