ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ

2026 ਦੇ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੇ ਹਫਤੇ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ 4 ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਸੂਬੇ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜਮੇ ਹੋਏ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਸਾਫ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੇਖੌਫ ਹੋਣਾ, ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਨਸਰਾਂ, ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਦੀ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਰਾਂਸਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਗਠਿਤ ਕ੍ਰਾਈਮ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

5 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਬਾਊਂਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਸਾਬਕਾ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜਗਰਾਓ ਦੀ ‘ਆਪ’ ਵਿਧਾਇਕਾ ਸਰਵਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ, ਨੂੰ ਜਗਰਾਓਂ ’ਚ ਮਾਣੂਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਖੇਤ ’ਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਤਿਆ ਦੁਸ਼ਮਣ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ।

4 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ‘ਆਪ’ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਜਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ’ਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਅਟਾਰੀ ਰੋਡ ’ਤੇ ਵੇਰਕਾ ਨੇੜੇ ਇਕ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ’ਚ ਭੀੜ ਭਰੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ 2 ਬਿਨਾਂ ਮਾਸਕ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਪ੍ਰਭ ਦਾਸੂਵਾਲ ਤੋਂ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

3 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਰਕਰ ਉਮਰਸਿਰ ਸਿੰਘਘ ਨੂੰ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ’ਚ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਹੇਮਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ, ਇਕ ਐੱਨ. ਆਰ. ਆਈ., ਜੋ ਲਗਭਗ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ, ਦੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ’ਚ ਦੋ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਹਮਲੇ ’ਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 2016 ’ਚ ਇਸ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ 8 ਸਾਲ (2008-2015) ਦੇ ਬਾਅਦ 2025 ’ਚ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਵਧੇਰੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਗੈਂਗਸਟਰ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਅਨਸਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟ੍ਰਾਂਸਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਐਕਸਟ੍ਰੀਮਿਜ਼ਮ ਮਾਨੀਟਰ (ਕੇ. ਈ. ਐੱਮ.) ਦੇ ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ-2016 ’ਚ 3 (ਸਾਰੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ, ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ), 2017 ’ਚ 6 (ਸਾਰੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ, ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ), 2018 ’ਚ 3 (ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ’ਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ), 2019 ’ਚ 2 (ਇਕ ਬਲਾਸਟ ’ਚ ਦੋ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ), 2020 ’ਚ 2 (ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ, ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ), 2021 ’ਚ 1 (ਬਲਾਸਟ ’ਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ), 2022 ’ਚ 3 (ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ, ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ), 2023 ’ਚ 6 (3 ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ 3 ਗੈਂਗਸਟਰ, ਸਾਰੇ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ), 2024 ’ਚ 9 (ਸੱਤ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ 2 ਗੈਂਗਸਟਰ-8 ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਕ ਇੰਟਰ ਗੈਂਗਵਾਰ) ਅਤੇ 2025 ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ 31 (19 ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ, 3 ਅੱਤਵਾਦੀ ਅਤੇ 9 ਗੈਂਗਸਟਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 21 ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ)।

ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਇਕ ਕਮਾਂਡ-ਕੰਟਰੋਲ-ਸਟਰੱਕਚਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ’ਚ ਲੋਕਲ ਅਤੇ ਮਿਡ-ਲੈਵਲ ਗੈਂਗ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਟਿਵ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂਰਪ, ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਅਤੇ ਸਾਊਥ-ਈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਪ੍ਰੇਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਗੈਂਗ ਲੀਡਰਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਈ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਦੇ ਸਪੋਰਟ ਵਾਲੇ ਗੈਂਗਸਟਰਸ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। 2016-17 ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀ ਹਿੰਸਾ ’ਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੈਰ-ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤਣਾਅ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ 2022 ’ਚ ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਾਰਗੈਟ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ’ਚ ਐੱਨ. ਆਰ. ਆਈ. ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸਮੈਨ, ਕਬੱਡੀ ਪਲੇਅਰ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ-ਟੈਰੇਰਿਸਟ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ‘ਐਕਸਟੋਰਸ਼ਨ ਰੈਕੇਟ’ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੇਂਦਰੀਅਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

31 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੀ. ਜੀ. ਪੀ. ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਰਮੀ ਚੀਫ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਅਤੇ ਆਈ. ਐੱਸ. ਆਈ. ’ਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਕੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਰਚਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 40 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗੈਂਗਸਟਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਐਕਟਿਵ ਸਨ, ਜਦਕਿ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਂਗ ਜਾਂ ਮਾਡਿਊਲ ਅਜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਡੀ. ਜੀ. ਪੀ. ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2025 ’ਚ ਪੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੰਟਰੋਲ ’ਚ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਐਂਟੀ-ਗੈਂਗਸਟਰ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (ਏ. ਜੀ. ਟੀ. ਐੱਫ.) ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਯੂਨਿਟਸ ਨੇ 416 ਗੈਂਗਸਟਰ ਮਾਡਿਊਲ ਖਤਮ ਕੀਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 992 ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ, 620 ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ 252 ਗੱਡੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਨਮੋਲ ਬਿਸ਼ਨੋਈ, ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਪਿੱਲੀ, ਸੁਖਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਉਰਫ ਮਨੀਸ਼ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਸਾਜਨ ਮਸੀਹ ਉਰਫ ਗੋਰੂ ਵਰਗੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੈਂਗਸਟਰਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੰਨ ਕਲਚਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, 2022 ’ਚ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ’ਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਗੈਂਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਿਛਲਾ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ ਇਨਾਮ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਹਮਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੂਜੇ ਹਿੰਸਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ‘ਗੈਂਗਸਟਰਵਾਦ’ ਸੰਕਟ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਕਾਰਣ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਨਾਹ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਕੜ, ਜੋ ਲੋਕਲ ਸੱਤਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ-ਪਾਲੀਟਿਕਲ ਗੰਢ-ਸੰਢ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਲੋਕਲ ਬਾਡੀਜ਼ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸਾਫ ਦਿਸੀ।

ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਖਤਰਾ, ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਡ ਕ੍ਰਾਈਮ, ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਐਕਸਟ੍ਰੀਸਿਸਟ ਐਕਟਰਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਪੁਲਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਟਾਰਗੈਟਿਡ ਕਿਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਪ੍ਰੀਵੈਂਟਿਵ ਪੁਲਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਹੈ।

–ਨਿਜੀਸ਼ ਐੱਨ