ਇੰਡੀਆ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸੂਤਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ

ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ‘ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ’ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਆਪਣੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਇਕ ਬੈਠਕ ’ਚ, ਮੂਲ 27 ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਚੋਂ 23 ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਮਿਆਂ ’ਚ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਡੀ. ਐੱਮ. ਕੇ. ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਚ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੈਠਕ ’ਚ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਇਕ ਪੰਜ-ਸੂਤਰੀ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ’ਚ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ) ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਵਰਗੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਹੋਈ ਹਾਲੀਆ ਬੈਠਕ, ਜਿਸ ’ਚ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਵਰਗੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇਕ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ, ਹਰ 2 ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਬੈਠਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਰਗੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਡੀ. ਐੱਮ. ਕੇ. ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਜੂਨ ’ਚ ਉਦੋਂ ਇਕ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ‘ਤਮਿਲਗਾ ਵੇਟ੍ਰੀ ਕੜਗਮ’ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲੀਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਖਰੇਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ’ਚ ਪਾਇਆ। ਦੱਖਣ ਦੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਈਵਾਲ ਡੀ.ਐੱਮ.ਕੇ. ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ’ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੈਠਕ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਡੀ.ਐੱਮ.ਕੇ. ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਮਿਲਗਾ ਵੇਟ੍ਰੀ ਕੜਗਮ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।

ਆਪਣੇ ਲਗਭਗ 15 ਮਿੰਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ’ਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ’ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ’ਚ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਆਂ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ।’’

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਯਾਦਵ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ’ਚ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘17 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ, ਬਲਾਕ ਨੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੱਦਬੰਦੀ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ’ਚ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।’’

ਵਧਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਸਰਬ-ਪਾਰਟੀ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਦ ’ਚ ਤਾਲਮੇਲ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਇਕ ਚੋਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੈਠਕਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇੰਡੀਆ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਹਰ 2 ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਗਲੀ ਬੈਠਕ ਅਗਸਤ ’ਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ’ਚ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬਲਾਕ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ’ਚ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 23 ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਤਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀ.ਐੱਮ.ਕੇ. ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੇਤਰੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ, ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਪਲ ਇਕੱਠੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇਕ ਕੀਮਤੀ ਮੌਕਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਲਈ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕੇ। ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਜੂਨ 2026 ’ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ-ਸੂਤਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ, ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

-ਕਲਿਆਣੀ ਸ਼ੰਕਰ