ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਸੋਚ, ਜਾਪਾਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹੈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ

ਟੋਕੀਓ – ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਕ ਜਾਪਾਨੀ ਸੰਕਲਪ ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਅੱਜਕੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰਤਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਬਦਲਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹੀ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਾਊਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨਵੀਨਤਾ ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਹੁਲਾਰਾ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਦਾ ਮੂਲ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਾਂਗ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਹਤਰ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਵੀਨਤਾ ਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸਫਲ
ਇਹ ਸੋਚ ਵਪਾਰ, ਤਕਨੀਕ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਜਗਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਸੰਤੁਲਨ ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਫੈਸਲੇ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਜਾਪਾਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਸਿਰਫ ਕਰੀਅਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੀ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਦਾ ਮਤਲਬ
‘ਸ਼ੋਸ਼ਿਨ’ ਸ਼ਬਦ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਜ਼ੈਨ ਰਵਾਇਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ’। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੋਚ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।