ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ
Saturday, Sep 19, 2026 - 04:25 PM (IST)
ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਸਬੰਧੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਲੁਕਾਉਣ ਜਾਂ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਸਦਕਾ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਪਤਲੀ ਹਾਲਤ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਉਜਾਗਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 145 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਾਬਾਦੀ ’ਚੋਂ 80 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੁਫਤ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ 20 ਕਿਲੋ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਆਟਾ ਤੇ 5 ਕਿਲੋ ਦਾਲ ’ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਿਉਂ ਹਨ?
ਦੇਸ਼ ਦੇ 45 ਕਰੋੜ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਮਾਰ ਕਿਉਂ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ? ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਦਾ ਘਾਟਾ ਤੇ ਅਮੀਰ-ਗਰੀਬ ਦਾ ਪਾੜਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਿੱਧਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਥੰਮ ‘ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ’ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਉਂ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ?
ਕੀ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ, ਚੀਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਵਰਗੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਬੱਝਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਜਾਂ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਛਤਰੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਐਨਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ’ਚ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਚਾਹ ਦਾ ਕੱਪ ਵੀ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਮਝੋਂ ਬਾਹਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਗੁਰੂ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਕਿਹੜੇ ਮਿਆਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਦੌਲਤ ਦਾ 40 ਫੀਸਦੀ ਸਿਰਫ 1 ਫੀਸਦੀ ਅਮੀਰਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਸਿਰਫ 10 ਫੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀ 70 ਫੀਸਦੀ ਕੌਮੀ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ ਭਾਰਤ ਸਿਰ 762.8 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀ। ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ ਜੀ. ਡੀ. ਪੀ. ਰੇਟ 7.8 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਗਰਗ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਰ ਸਿਰਫ 2.6 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖੰਡ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ, ਖਪਤ ਤੇ ਦਰਾਮਦ ਬਾਬਤ ਲਾਏ ਸਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਝੂਠ ’ਤੇ ਅਾਧਾਰਤ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡ 70 ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਖਰੀਦਣੀ ਪਈ ਹੈ । ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਭਾਅ 50-60 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਫਸੋਸ ਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੱਕ-ਤੋੜ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਭਾਜਪਾ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਫਰਮਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ‘‘ਖੰਡ ਦਾ ਭਾਅ ਹੋਰ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਖੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਖਾਸਕਰ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।’’
ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ, ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਚਾਰਕ ਟੀ.ਬੀ. ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹ-ਸੁਣ ਹੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ, ‘‘ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਧਾਂਦਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਨਵੀਂ ਵਿਦਿਅਕ ਨੀਤੀ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਵਿਖੇ ਲਗਭਗ 36 ਦਿਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੜਕੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।’’ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਜੁਅਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਬਾਖੂਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਘ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਨੀਚ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
2014 ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਸੱਤਾ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਣ ’ਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਉਸ ‘ਜਾਦੂਮਈ ਕਰਿਸ਼ਮੇ’ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਹੋਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਫੈਲੇ ਜਥੇਬੰਦਕ ਢਾਂਚੇ ਨੇ ਝੂਠੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ। ਮੋਦੀ ਨੂੰ ‘ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਰਾਜ ਪੁਰਸ਼’ ਤੇ ‘ਨਾਨ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ’ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਐਸੇ ‘ਮਹਾਮਾਨਵ’ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਚੁਟਕੀਆਂ ’ਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਨੋਟਬੰਦੀ, ਜੀ.ਐੱਸ.ਟੀ., ‘ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ’ ਆਦਿ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅੱਜ-ਕੱਲ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 2 ਕਰੋੜ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ‘ਪਕੌੜਿਆਂ’ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਮੱਤਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੋਦੀ ਜੀ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਦੱਬੇ ਕਾਲੇ ਧਨ ’ਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਰੁਪਈਆ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਨੱਕਰ ਹਨ। ਉਲਟਾ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ‘ਮਿੱਤਰ’ ਅਨੇਕਾਂ ਧਨੀ ਠੱਗ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ-ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਮੌਜਾਂ ਲੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਦੀ ਪੰਡ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਤੇ ਅਸਹਿ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
‘ਰਾਮ ਮੰਦਰ’ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਜਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਤੇ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸੰਘ-ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਥਾਪੇ ਗਏ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਉਕਤ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬੜੀ ਦੀਦਾ-ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਨੇ ਸੰਘ-ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ‘ਆਸਥਾ’ ਦਾ ਢੋਂਗ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਤੇ ਜਬਰ ਸਿਆਸੀ ਪੱਖੋਂ ਚੇਤਨ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਬਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਵੀ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ-ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਲੋਕ-ਪੱਖੀ ਵਿਦਿਅਕ ਨੀਤੀ ਸਿਰਜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਵਰਗੇ ਮੁਜਰਮਾਨਾ ਕਾਰੇ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਘੋਲ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀਆਂ ਕਨਸੋਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਫਿਰਕੂ-ਫਾਸ਼ੀ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਪਾਸਲਾ
