38 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਫਿਰ ਬਣਾਏਗਾ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼, HAL ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਸਮਝੌਤਾ

ਹੈਦਰਾਬਾਦ : ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਐਰੋਸਪੇਸ ਕੰਪਨੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨੌਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL) ਨੇ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ (ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। HAL ਨੇ 'ਵਿੰਗਜ਼ ਇੰਡੀਆ 2026' ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਪਰਜੈੱਟ SJ-100 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰੂਸ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ 
HAL ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (UAC) ਵਿਚਕਾਰ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਸਹੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ SJ-100 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ HAL ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੀਆਂ।

38 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਖ਼ਤਮ 
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਵਾਰ HAL ਨੇ 'ਏਵਰੋ HS-748' ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਈਨ ਸਾਲ 1988 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ (38 ਸਾਲ) ਬਾਅਦ, SJ-100 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਮੁੜ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਸੇਂਜਰ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

'ਉਡਾਨ' ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ 
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'ਉਡਾਨ' (UDAN) ਯੋਜਨਾ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲਈ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੀਜਨਲ ਜੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।
• SJ-100 ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਗਲੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ 
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਅਗਲੇ 1 ਤੋਂ 2 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। HAL ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। 'ਵਿੰਗਜ਼ ਇੰਡੀਆ 2026' ਵਿੱਚ SJ-100 ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।