ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ''ਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ! ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤੀ
Sunday, Oct 04, 2026 - 01:36 PM (IST)
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। 'ਰਿਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਵਾਚ' ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗਲਤ ਆਚਰਣ ਵਿਰੁੱਧ ਨਵੇਂ ਉਪਾਵਾਂ ਤੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਮਲੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਜਾਂ ਤਰੁੱਟੀਪੂਰਨ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਏ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। 'ਰਿਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਵਾਚ' ਦੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 67,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰੱਦ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 700 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 2,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਰਾਨੀ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਾਪਸ ਲਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਵਾਚ ਦੇ ਇਵਾਨ ਓਰਾਂਸਕੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਖੋਜ ਦੇ ਮਿਆਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਲਈ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਬੂਟ ਕੈਂਪਾਂ' ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜੁਆਇਨ ਕਰੋ ‘ਜਗ ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਵਟਸਐਪ ਚੈਨਲ
👇Join us on Whatsapp channel👇
https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
