ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਉਠਾਈ ਆਵਾਜ਼

ਢਾਕਾ : 9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ 'ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮਿਡਵਾਈਵਜ਼ (ਦਾਈਆਂ) ਦੇ ਸਨਮਾਨ'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹੀਦ ਮੀਨਾਰ ਵਿਖੇ 'ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਦਿਵਾਸੀ ਫੋਰਮ' ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਰੋ, ਮਾਰਮਾ, ਚਕਮਾ, ਸੰਥਾਲ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਹਾਜੋਂਗ, ਮੁੰਡਾ, ਚਕ, ਬਾਮ, ਲੁਸਾਈ ਅਤੇ ਰਖਾਈਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਰੈਲੀਆਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
18 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 6 ਲੱਖ ਈਸਾਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। 2022 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 50 ਛੋਟੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 16 ਲੱਖ (ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 1 ਫੀਸਦੀ) ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਆਬਾਦੀ 40 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਦਿਵਾਸੀ ਫੋਰਮ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਸੰਜੀਬ ਦ੍ਰੋਂਗ ਨੇ ਕਿਹਾ:

"ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਪਛਾਣ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ
ਇਹ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਥੀਓਫਿਲ ਨੋਕਰੇਕ (ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾ): "ਚਰਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚ ਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਫਾਦਰ ਹਿਊਬਰਟ ਲਿਟਨ ਗੋਮਜ਼ (ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਿਸ਼ਪਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਫ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼): "ਚਰਚ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹੱਕ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਆਗੂ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਮਿਲ ਕੇ ਯਤਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਣਗੇ।"

ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ 9 ਅਗਸਤ 1982 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਦਸੰਬਰ 1994 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ 9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 'ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਿਵਸ' ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।