ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ IRS ਅਫ਼ਸਰ ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਮਿਸਾਲ, ਬਣਾਏ 25 ਮਿੰਨੀ ਜੰਗਲ
Monday, Sep 07, 2026 - 05:15 PM (IST)
ਲੁਧਿਆਣਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇਕ 41 ਸਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲੀਆ ਸੇਵਾ (IRS) ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ 500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 4 ਏਕੜ ਤੱਕ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿਚ ਫੈਲੇ 25 ਮਿੰਨੀ ਜੰਗਲ ਉਗਾਏ ਹਨ। ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਰਾ ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਕ ਵਰਟੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ 'ਗ੍ਰੀਨ ਮੈਨ' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿਚ 75 ਵਰਟੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਜੰਗਲ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਵਿਧੀ ਲਈ ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ 'ਮਿਆਵਾਕੀ' ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ 'ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਯੁਰਵੇਦ' ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2.5 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘਾ ਪੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਦ, ਗੋਹਾ, ਕੰਪੋਸਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫੱਕ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਸਕੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੁੱਖ ਦੇਸੀ (ਸਥਾਨਕ) ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਮ, ਆਂਵਲਾ, ਹਰੜ, ਬੇਲ, ਅਰਜੁਨ, ਸਹਿੰਜਣਾ (ਮੋਰਿੰਗਾ), ਗੁਲਮੋਹਰ, ਬੋਹੜ (ਬਰਗਦ) ਅਤੇ ਕਨੇਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ 'ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡਸਟਰੀ' (CII) ਨੇ ਵੀ ਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 25 ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਭਗ 7-8 ਜੰਗਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੂਖਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕ ਮਿੰਨੀ ਜੰਗਲ ਉਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਨਾਨਕ-ਵਣ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿੱਟੀ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 'ਸੀਡ ਬਾਲਜ਼' ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੋਹਿਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਟੀਚਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 1000 ਮਿੰਨੀ ਜੰਗਲ ਉਗਾਉਣਾ ਹੈ।
