ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ''ਚ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣ ਗੁਆਚ ਗਈਆਂ ''ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ''
Friday, May 22, 2026 - 04:41 PM (IST)
ਜਾਲੌਨ- ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਡਾਕੀਏ ਦੀ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਘੰਟੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜ ਉੱਠਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੌਰ 'ਚ ਚਿੱਠੀਆਂ ਕੇਵਲ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗਰਮਾਹਟ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੀਨੀਅਰ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਡਾ. ਹਰੀਮੋਹਨ ਪੁਰਵਾਰ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਮੋਬਾਈਲ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ 'ਚ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਲ ਭਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਚ ਜੋ ਆਪਣਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਘੱਟ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਗਹਿਰਾਈ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਕਸਰ 'ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਪਿਆਰ, ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਝਲਕਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ 'ਇਮੋਜੀ' ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।
ਡਾ. ਪੁਰਵਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਚ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੌਰ 'ਚ ਡਾਕੀਆ ਕੇਵਲ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੱਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਅਕਸਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਹੀ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਜੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸਭ ਕੁਝ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਚ ਸਿਮਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਦੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ 'ਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਜੀਵਨ ਸੌਖਾ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗਰਮਾਹਟ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਚਿੱਠੀਆਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ 'ਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਸੰਵਾਦ ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
