ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਰੁਪਿਆ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੈ ਖ਼ਰਚ, ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਵਿੱਤ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਉਧਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਰਚ ਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸਾਂ 'ਚ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਭੁਗਤਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਬਣਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 

ਰੁਪਿਆ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? (ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ)

ਬਜਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਇਕ ਰੁਪਏ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:

• ਉਧਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 24 ਪੈਸੇ।
• ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ (Income Tax): 21 ਪੈਸੇ।
• ਨਿਗਮ ਟੈਕਸ (Corporate Tax): 18 ਪੈਸੇ।
• ਜੀ.ਐੱਸ.ਟੀ (GST) ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸ: 15 ਪੈਸੇ।
• ਗੈਰ-ਟੈਕਸ ਮਾਲੀਆ: 10 ਪੈਸੇ।
• ਕੇਂਦਰੀ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ੁਲਕ (Excise Duty): 6 ਪੈਸੇ।
• ਸੀਮਾ ਸ਼ੁਲਕ (Customs Duty): 4 ਪੈਸੇ।
• ਗੈਰ-ਕਰਜ਼ਾ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ: 2 ਪੈਸੇ।

ਰੁਪਿਆ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? (ਖ਼ਰਚੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ)

ਖ਼ਰਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਇਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵੰਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

• ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ (ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਫੀਸ): ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ 22 ਪੈਸੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਵਿਆਜ ਭੁਗਤਾਨ: ਪਿਛਲੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਜ ਵਜੋਂ 20 ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ: 17 ਪੈਸੇ।
• ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ (Defense): 11 ਪੈਸੇ।
• ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ: 8 ਪੈਸੇ।
• ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਬਾਦਲੇ: 7 ਪੈਸੇ।
• ਹੋਰ ਖ਼ਰਚੇ: 7 ਪੈਸੇ।
• ਸਬਸਿਡੀ: 6 ਪੈਸੇ।
• ਪੈਨਸ਼ਨ: 2 ਪੈਸੇ।

ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਉਪਲੱਬਧ ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 42 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਚੁਕਾਉਣ 'ਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e