ਸੰਸਦ ਤੋਂ ‘ਟਪੋਰੀ’ ਤੱਕ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਆਇਆ ‘ਬੰਬਈਆ’ ਅੰਦਾਜ਼

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ‘ਟਪੋਰੀ’ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਦੀ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂਬਾਤਾਂ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਬਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ‘ਟਪੋਰੀ’ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਇਨਸਾਨ; ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿਲਕਸ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਹੀਰੋ ਵਰਗਾ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਰੰਗੀਲਾ’ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝੋ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਜਨਤਕ ਰੁਖ਼ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ—ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਅਸਲੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ‘ਟਪੋਰੀ’ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ’ਚ ਹਨ, ਕਦੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ‘ਟਪਰੀਆਂ’ (ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੋਖ਼ੀ ਭਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਕ ਚਾਹਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ—ਬਗਾਵਤੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲੇ ‘ਕੂਲ’ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕ ਤਮਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਕੋਈ ਅਪਮਾਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਣਜਾਣੇ ’ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਤਾਰੀਫ਼? ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ’ਚ ਬੋਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।