ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ? ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ''ਹੋਰਮੁਜ਼''

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੋੜ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਅਸਫਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਦਿ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿਚ ਨੇਵੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਬਦਲਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਚੱਕਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦਰਾਮਦ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ’ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ’ਤੇ ਨਾਕੇਬੰਦੀ, ਰਣਨੀਤੀ ਤੇ ਸੰਕੇਤ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਦੇ ਬਦਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ’ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਐਸਕਾਰਟ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਕਦਮ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- 20,000 ਰੁਪਏ ਤਨਖ਼ਾਹ, ਓਵਰਟਾਈਮ ਦਾ ਪੈਸਾ ਡਬਲ ! ਜਾਣੋ ਕੀ ਹਨ ਨੋਇਡਾ 'ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ

ਸੀਮਤ ਹਮਲੇ ਬਨਾਮ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅੰਦਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬੰਬਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਫੌਜੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਵੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।

‘ਰੈੱਡ ਲਾਈਨਜ਼’ ’ਤੇ ਅੜਿਆ ਡੈੱਡਲਾਕ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ. ਡੀ. ਵੈਂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੋਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਪਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵੀ ਵੱਡੇ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੈਂਟਾਗਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੈਥਿਊ ਕ੍ਰੋਨਿਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਅਸਰਦਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੰਗ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿਚ ਤਾਇਨਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਜਾਂ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਬਦਲ ਗਿਆ 125 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ! ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤ ਸੰਭਾਲੇਗੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ

ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਸੰਭਵ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲੱਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਮਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦਰਾਮਦ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਦਰ ਵਧਦੀਆਂ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਵੀ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦਾ ਇਹ ਤਣਾਅ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ’ਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਹੁਣ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਰ'ਤੀ 'ਬੇਅਦਬੀ' ! ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦਿਖਾ'ਤਾ ਯਿਸੂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ

ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜੁਆਇਨ ਕਰੋ ‘ਜਗ ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਵਟਸਐਪ ਚੈਨਲ

👇Join us on Whatsapp channel👇

https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e