ਕਮਾਲ ਦੀ ਖੋਜ! ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਐਟਲਸ'

Wednesday, Apr 01, 2026 - 04:07 PM (IST)

ਕਮਾਲ ਦੀ ਖੋਜ! ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਐਟਲਸ'

ਨਿਊਯਾਰਕ,: ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 'ਨੇਚਰ' ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ 'ਕੁਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮੈਪ' (ਨਕਸ਼ਾ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕੀ ਹੈ?

ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਤਾਰ-ਜਾਲ: ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵਿਛਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਨਸਾਂ (Neurons) ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸੇ 'ਤਾਰ-ਜਾਲ' ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

100 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ: ਇਹ ਸਟੱਡੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜਲਦ ਪਤਾ: ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ (ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ), ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਡਾਕਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ: ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ: ਇਹ ਖੋਜ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾਏਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਨਕਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?

ਜਾਂਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਖੋਜ ਲਈ 16 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਲਗਭਗ 3,556 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਐਮ.ਆਰ.ਆਈ. (fMRI) ਸਕੈਨ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 'ਗਾਈਡ ਬੁੱਕ' ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। 

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

ਨੋਟ- ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕਰ ਦਿਓ ਰਾਏ।
 


author

Vandana

Content Editor

Related News