PAK ''ਚ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ:  ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ 5-ਸਟਾਰ ਜਨਰਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ

Saturday, Jul 18, 2026 - 02:27 PM (IST)

PAK ''ਚ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ:  ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ 5-ਸਟਾਰ ਜਨਰਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 80 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਥਿਰ ਰਹੀ ਹੈ - ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਫੌਜ (ਸਥਾਪਨਾ) ਸੱਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਹਟਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਫੌਜ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਦੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਸੱਤਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸਾਲਸ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੌਲਾਨਾ ਫਜ਼ਲੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਟੱਕਰ ਨੂੰ ਆਮ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਹਿਮਾਨ ਕੋਈ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਾਹਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 69 ਸਾਲਾ ਮੌਲਵੀ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ-ਫਜ਼ਲ (JUI-F) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਿਵਲ-ਫੌਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ "ਮਾਸਟਰ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਰਵਾਈਵਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਮੁਨੀਰ ਸ਼ਾਇਦ ਜਨਰਲ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਪੰਜ-ਸਿਤਾਰਾ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਪਕਰਣ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁਨੀਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫਸਟ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਜੋ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਰਹਿਮਾਨ ਇਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸਦਾ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਨ ਮੁਨੀਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ, ਜਾਂ "ਲਸ਼ਕਰ" ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਅਕਸਰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਖਦਾਈ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਬਾਇਲੀ ਆਗੂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਬਣ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸ ਗਏ। ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਣਗੇ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕ ਆਬਾਦੀ ਦੀ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਖੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਫਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8


author

Shubam Kumar

Content Editor

Related News