ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮਟਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮਟਕਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਮਟਕੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਦਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

24 ਘੰਟਿਆਂ 'ਚ ਬਦਲੋ ਪਾਣੀ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਟਕੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਦਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ 'ਚ ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਾਣੀ?
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮਟਕਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇਦਦਾਰ (porous) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰਲੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਟਕਾ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਾਣੂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਸਫਾਈ ਲਈ ਨਾ ਕਰੋ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਟਕੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਟਕੇ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ 'ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2-3 ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਫਾਈ ਲਈ ਸਾਬਣ ਜਾਂ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਮਕ, ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖਾਸ ਧਿਆਨ :- 

ਮਟਕੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਧੂੜ ਅੰਦਰ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਬਰਤਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਹੱਥ ਪਾਣੀ 'ਚ ਨਾ ਪਾਓ।
ਮਟਕੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖੋ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਨਾ ਹੋਵੇ।