ਸਾਵਧਾਨ ! ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦਾ ਜੋਖਮ ਜਾਨਲੇਵਾ, ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
Friday, Oct 09, 2026 - 12:16 PM (IST)
ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ, ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਇਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ 'ਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਚ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਰੀਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਰੁਕਣ ਦੇ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਅਸਧਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਣ 'ਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਜੇਕਰ ਨੇੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ CPR ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਿਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸੀਪੀਆਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ (ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਵੇ)। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।
