ਦੇਸ਼ ''ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ! ਘਰਾਂ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ ''ਚ ਵੀ ਆਵੇਗੀ ਤੇਜ਼, ਬਦਲ ਜਾਏਗੀ ਤਸਵੀਰ
Sunday, Aug 09, 2026 - 11:35 AM (IST)
ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਭਾਰਤ 'ਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਟਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਪਟੈਕ ਕੰਪਨੀ ਸਕੁਏਅਰ ਯਾਰਡਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 2030 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 433,000 ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 195 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 9,030 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ "ਡੋਨਟ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5 ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ "ਗੋਲਡਨ ਰਿੰਗ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੜਕ, ਬਿਜਲੀ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਵੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਲਿਆਰੇ 'ਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 54 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮੰਗ ਲਗਭਗ 28 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ 23 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਲਗਭਗ 22.7 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ 'ਚ ਲਗਭਗ 21.6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 'ਚ ਲਗਭਗ 19.4 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਡੇਟਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਏਆਈ, ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ, ਫਾਈਬਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਭਵਿੱਖ 'ਚ, ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਖੁਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪੂਰਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ, ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
