ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ’ਚ ਵਧਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ

ਮੁੰਬਈ - ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਤਣਾਅ, ਉੱਚੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੇਯਕੀਨੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ’ਚ ਹੁਣ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ ਪੱਛਮੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ’ਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।

ਸਥਿਰ ਨੀਤੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਪੈਂਡਿੰਗ ਮਿਆਦ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ’ਚ ਵਧਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਖਿਮ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਕਿਉਂ ਬਣ ਰਿਹਾ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ
ਭਾਰਤ ’ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸਥਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਖਪਤ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਚ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਜੋਖਿਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ-ਏਸ਼ੀਆ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਵੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ
ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮੂਹ ਹੁਣ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੰਡ ਅਗਲੇ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਲਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ’ਚ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਿਡ-ਸਾਈਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵਧਿਆ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ, ਰਿਟੇਲ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣ, ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ’ਤੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਬਣਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲ
ਆਬੂਧਾਬੀ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਟੀਚਾ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌੜ ’ਚ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਿਕਸਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ’ਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਸੁਸਤ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਦਫਤਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹਨ।

ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ‘ਗ੍ਰੋਥ ਸਟੋਰੀ’ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਤੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇਯਕੀਨੀ ਵਿਚਾਲੇ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਹੁਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬ ਭਾਵ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਅਪਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।