ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਖੇਤਰ ''ਚ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੋਏ 25 ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤੇ
Friday, Sep 18, 2026 - 11:16 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਯਸ਼ੋਭੂਮੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ 'ਸੈਮੀਕਾਨ ਇੰਡੀਆ 2026' ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 25 ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤੇ (MoUs) ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ. ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਜਿਤਿਨ ਪ੍ਰਸਾਦਾ, ਮੀਟੀ (MeitY) ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਐੱਸ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ (ISM) ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਅਮਿਤੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਪਾਲ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਿਸਟਮ-ਆਨ-ਮੋਡਿਊਲ "ISC-VEGA-SOM" ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੋਡਿਊਲ ਸੀ-ਡੈਕ (C-DAC) ਦੇ 'ਵੇਗਾ-ਥੇਜਸ32' ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਸੈਮੀਸੀ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਲੋਰਾ (LoRa) ਆਰ.ਐੱਫ. ਮੋਡਿਊਲ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੀ-ਡੈਕ ਦੀ 'ਇੰਡਸਟਰੀ ਸਪੋਰਟ ਸੈਂਟਰ' ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੇਠ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ:
ਟਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ: ਟਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨੇ ਉੱਚ-ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਲਈ 'ਆਈ.ਐੱਨ.ਓ.ਐਕਸ. ਏਅਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ', ਐਡਵਾਂਸਡ ਕੈਮੀਕਲਸ ਲਈ 'ਸੁਮੀਤੋਮੋ ਕੈਮੀਕਲ', ਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਲਈ 'ਕੇਲਿੰਗਟਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ', ਅਤੇ ਲੀਡ-ਫ੍ਰੇਮ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 'ਐਨੋਮੋਟੋ' ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟਾਟਾ ਨੇ 'ਐੱਲ.ਐਂਡ.ਟੀ. ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼' ਨਾਲ ਕੈਮਰਾ ਮੋਡਿਊਲ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਈ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਮਾਲ: ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ (ISM) ਨੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 'ਨਿਪੋਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ' ਨਾਲ MoU ਕੀਤਾ। ਸੀ-ਮੈਟ (C-MET) ਪੁਣੇ ਨੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ 'ਹਿੰਦਾਲਕੋ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼' ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ।
ਦੀਪ-ਟੈੱਕ ਨਿਵੇਸ਼: 'ਇੰਡੀਆ ਦੀਪ ਟੈੱਕ ਅਲਾਇੰਸ' (IDTA) ਨੇ 56 ਭਾਰਤੀ ਦੀਪ-ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 263 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ: MeitY, ਪਾਵਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਵਰਗ੍ਰਿਡ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ 1,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੁਸੌਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਿਲੀਕਾਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਪਾਵਰ ਮੋਡਿਊਲ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਸਕਿਲਿੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚਿੱਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ
ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਕੈਡਮੀ (ISA): SEMI ਅਤੇ IDTA ਨੇ ਕੈਡੈਂਸ, ਸੀਜੀ ਸੈਮੀ, ਡਿਕਸਨ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ, ਸਿਨੋਪਸਿਸ, 3D ਗਲਾਸ ਸੋਲਿਊਸ਼ਨਜ਼, ਯੂਸੀ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਅਤੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਿਲਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਈਲਿਟ (NIELIT) ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ: NIELIT ਨੇ ਸੀਮੈਂਸ ਈ.ਡੀ.ਏ., ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਪੋਲੀਟੈਕਨਿਕ, IESA, SEMI ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, SCL ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਾਲ ਟੈਲੇਂਟ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ।
ਓਪਨ-ਸੋਰਸ PDK ਲਾਂਚ: NIELIT eChipHub ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ 0.8-ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਿੱਟ (PDK) ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਟਰਾਂ ਲਈ ਚਿੱਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਫੈਬਸ (Fabs) ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੋਜ਼ਡ-ਲੂਪ ਕੂਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
19 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 300 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ) ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 52 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੇ 6 ਕੰਟਰੀ ਪਵੇਲੀਅਨ ਅਤੇ 12 ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਟਾਲ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
