ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਸਪਤਧਾਰਾ’ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ‘ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ’ ਮੁਹਿੰਮ

80ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦੀ ਫਸੀਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ’ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ‘ਸਪਤਧਾਰਾ’ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਤੀ ਭਾਵ ਕੁਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਡਿਫੈਂਸ, ਗ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਬਲੂ ਇਕਾਨਮੀ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਥੰਮ੍ਹ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਫਟ ਸਕਿੱਲਜ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਸੰਗਮ ਹੈ।

ਸਪਤਧਾਰਾ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਧਾਰਾ ’ਚ ਸਾਫਟ ਸਕਿੱਲਜ਼, ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਹੀਲਿੰਗ ਸਿੱਧੀਅਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਘਰ ’ਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉਪਚਾਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ‘ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ’ ਮਿਸ਼ਨ ਸਪਤਧਾਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਲੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ।

ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਅੰਿਮ੍ਰਤਮ ਘਾਟੀ ’ਚ ਮੇਰੇ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ’ਚ ਬਸੰਤ ਦੀ ਇਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸਵੇਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਡੂੰਘੀ ਹਲਚਲ ਉੱਠੀ-ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਟ ਕਿਉਂ ਸਹਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸਾਡਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤਰਮਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਇੰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ? ਮੈਂ ਲੱਗਭਗ ਹਰ ਘਰ ’ਚ ਸਰੀਰ, ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਇਹ ਮੂਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗਾ। ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਰੇਕੀ ਗ੍ਰਾਂਡ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਹੀਲਿੰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਜੀਵਤ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਇਕ ਸੱਚਾਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਹੀਲਿੰਗ ਸਾਡੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ’ਚ ਇਹ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਪਾਧਾਪੀ ਦੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ’ਚ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੱਲ ਬਾਹਰ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰੋਤ ਚੁੱਪਚਾਪ ਅੰਦਰ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਯਾਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੱਲ, ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਵੱਲ, ਵਖਰੇਵੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜਾਅ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ : ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ ਮੁਹਿੰਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲਾਤੀਤ ਹੀਲਿੰਗ ਆਰਟ ’ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਹੋਂਦ ’ਚ ਸੀ। ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਪਰਤਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਊਰਜਾ ਸਦਭਾਵ ’ਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀਲਿੰਗ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ’ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਲਾਜ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਰੇਕੀ ਊਰਜਾ ਹੀਲਿੰਗ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਮਿਕਾਓ ਉਸੁਈ (ਜਾਪਾਨ) ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਚਿੰਤਕ-ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ, ਈਸਾ ਮਸੀਹ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਲਾਓ ਤਜ਼ੂ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਤੰਜਲੀ, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਹੰਸ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰੂਹਾਨੀ ਹੀਲਰਜ਼ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਵੈਦਿਕ ਉਤਪਤੀ : ਰਿਗਵੇਦ ’ਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ’ਚ ਇਕ ਸਲੋਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਇਕ ਦਿਵਯ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ ਇਲਾਜ ਦੀ ਅਪਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਘਰ ’ਚ ਇਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਉਪਚਾਰਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਰੁਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ’ਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਜਾਗਰੂਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ’ਚ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਘਰ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ’ਚ ਭੌਤਿਕ ਸੁੱਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੂਜੇ ਘਰ ’ਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ’ਚ ਕੜਵਾਹਟ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਦਾ ਕਵਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ‘ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ’ ਭਾਵ ਹਰ ਘਰ ’ਚ ਇਕ ਉਪਚਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮ, ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ’ਚ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। 19 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ’ਚ 100 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ‘ਹੀਲਰ’ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਿਆਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਚਾਰਕ ਪੂਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ‘ਹਰ ਘਰ ਹੀਲਰ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉਜਾਲਾ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਫੈਲਾਉਣ ’ਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।

–ਸੰਗੀਤਾ ਮਿੱਤਲ

(ਲੇਖਿਕਾ ਸਪ੍ਰਿਚੁਅਲ-ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਮੈਂਟਰ ਅਤੇ ‘ਅਮ੍ਰਿਤਮ’ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ)