ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ 25 ਸਾਲ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 17 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਮੁੱਖ 13 ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਸੁਰ ਹੈ, ਸੇਵਾ ਸੰਕਲਪ ਮੁਹਿੰਮ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਤੇ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਮਾਰੋ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। 17 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਦ ਤੱਕ ਦੇ ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵਡਨਗਰ ਤੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਵਡਨਗਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਯਾਤਰਾ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ’ਚ ਵੀ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਆਮ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਗਭਗ 1 ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਉਲਟ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਦੀ ਨੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ’ਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਆਏ?

ਸਾਲ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਮੇਤ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਗਠਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 2 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ 9 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਰਗ ਨੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾਈ ਗਈ ਭਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅਸਰ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੂਹ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ।

2004 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਘੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂ. ਪੀ. ਏ. ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਫੋਕਸ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਦੀ, ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਦੰਗਿਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਮਾਣਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 24 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਆ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਪਟੀਸ਼ਨ ’ਚ ਗਲਤ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। 2013 ’ਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕਿਰਦਾਰ ’ਤੇ ਵੀ ਗੰਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਅਸਲ ’ਚ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਹਾਂਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰੱਖਿਆ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ’ਚ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ’ਚ ਅਪਾਰ ਜਨ ਸਮੂਹ ਉਮੜਣ ਲੱਗਾ ਜੋ ਕਿ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾ, ਝੂਠਾ ਆਦਿ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਾਤੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਹਿ ਕੇ ਆਲੋਚਕ ਲੰਬੇ-ਲੰਬੇ ਲੇਖ ਲਿਖਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਈ। ਮੋਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਿੱਥ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਬਿਨਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।

ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਨਵੀਆਂ-ਨਵੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਮੌਲਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸੁਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਤੀਆਂ ’ਚ ਮੁਖਰ ਹੋ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਰਵਾਇਆ। ਕਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਕਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਤਾਂ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਕੌਣ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਲੈ ਆਵੇਗੀ? ਸਰਕਾਰਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਧਮਕੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 3-3 ਵਾਰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ’ਚ ਭਾਰਤ ਗੁਟਨਿਰਪੱਖਤਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਗੈਰ-ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ’ਚ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣ ਪਰ ਮੋਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਇਹ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ।
—ਅਵਧੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ