ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸੂਬਾ ਜਿੱਥੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ!
Saturday, Jul 25, 2026 - 10:36 PM (IST)
ਗੰਗਟੋਕ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ (Income Tax) ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ? ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਸਿੱਕਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਟੈਕਸ ਮਾਫ਼ ਹੈ। ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਆਇਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸਿੱਕਮੀ' ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਜਿਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ, ਯੂਪੀ ਜਾਂ ਬਿਹਾਰ) ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਪਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ (ITR) ਭਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਕਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਆਸਾਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਛੋਟ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਅਦੇ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਵਸੂਲਦੀ।
