ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਛੰਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ੁਰੂ, ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੇ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤੇ

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਵਿਨੋਦ)-ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਲਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ’ਚ ਗਰਮੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਛੰਭ ’ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਸ ਵੈਟਲੈਂਡ ਛੰਭ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-  ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਕੁਰਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫਿਰ ਪਾਈ ਪੋਸਟ

ਗਰਮੀ ਬਣੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ 9,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਇਸ ਛੰਭ ’ਚ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਚੱਲ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਗਰਮੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ’ਚ ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ-ਮਿਆਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜਾਂ ਛੰਭ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵੈਟਲੈਂਡਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ’ਚ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ-ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ ਸੜਕ ’ਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬ ਨਾਲ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਕਦੇ ਦੋਵਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਹੜ੍ਹ ਵਾਲਾ ਮੈਦਾਨ ਸੀ। ਇਹ 850 ਏਕੜ ਦਾ ਦਲਦਲ ਪਿਛਲੀ ਸਰਦੀਆਂ ’ਚ 13,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। 25 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵੈਟਲੈਂਡ ਨੂੰ ਇਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਣ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ, ਮਗਰ-ਮੂਦੀਆਂ, ਮਟਮ, ਮਿਆਣੀ ਅਤੇ ਡਾਲਾ ਲਈ ਇਸ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2011 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਸਾਲ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਛੰਬ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਸੀ ਦੇਣ ਧਿਆਨ, 4 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹੇਗੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਰਕੀਟ

ਗਿਣਤੀ ਘਟਣ ਦੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਕਾਰਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2016 ਦੀ ਪੰਛੀ ਗਣਨਾ ’ਚ ਲੱਗਭਗ 72 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ 25,302 ਪੰਛੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਘਟਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਬਜ਼ੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਾਈਸਿੰਥ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਗਾੜ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡੌਨ ਭੱਟੀ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਆਡੀਓ ਵਾਇਰਲ, ਐਨਕਾਊਂਟਰ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ...

ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪਰ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਘਾਟ

ਇਸ ਵੈਟਲੈਂਡ ਨੂੰ 8.32 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੈਂਚੁਰੀ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 2013 ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਟਾਵਰ ਢਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਮਰੇ ਬੇਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੌਸਮ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਰਸਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਛੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ ਛੰਬ ’ਚ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗਰਮੀ ਵਧਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਆਪਣੇ ਵਤਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੇਖੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ’ਚ ਉੱਤਰੀ ਲੈਪਵਿੰਗ, ਸਾਰਸ ਕ੍ਰੇਨ, ਬਾਰ-ਹੈੱਡਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਸ਼ੈਲਡਕ, ਹੈਰੀਅਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਪਤੰਗ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

Whatsapp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e