ਚੀਨ ਦਾ ''ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ'' ਸੰਕਟ; ਵਪਾਰ ਸਰਪਲੱਸ ਬਣਿਆ ਮੁਸੀਬਤ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ:  ਚੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਵਪਾਰਕ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ ਨੀਤੀ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘਬਰਾਹਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਦਾ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਵਾਧਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2000 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਸਸਤੇ ਕੱਪੜੇ, ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਚਾਈਨਾ ਸ਼ੌਕ 1.0' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ 'ਚਾਈਨਾ ਸ਼ੌਕ 2.0' ਦੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਸਸਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EVs), ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ, ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਦਾ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ 2025 ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 359 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਜਰਮਨੀ ਇਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਦਿੱਗਜ ਆਟੋ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ 'ਹੋਂਦ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ' ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ 25 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਚਾਈਨਾ ਸਕੁਐਂਜ਼' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੀ ਸਸਤੀ ਕਰੰਸੀ (RMB) ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਇਸ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਉੱਤਮਤਾ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਚੀਨੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ 'ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖ਼ਤਰੇ' ਵਜੋਂ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਹੁਣ ਚੀਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮੰਗ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਅਧਾਰਤ ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

ਨੋਟ- ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕਰ ਦਿਓ ਰਾਏ।