PAN ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਬਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਕੰਮਾਂ ''ਚ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - PAN ਕਾਰਡ ਸਿਰਫ਼ ITR ਭਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਖਰੀਦ, ਵਾਹਨ ਖਰੀਦ, ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ PAN ਨਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ PAN (ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਅਕਾਊਂਟ ਨੰਬਰ) ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੱਕ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ PAN ਨੰਬਰ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, PAN ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਖਰਚ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹੋਵੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ PAN ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ:
ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ PAN ਨੰਬਰ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:

•    20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ।
•    ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ।
•    1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ (Unlisted) ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ।
•    5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਦੀ ਕਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੀ ਖਰੀਦ।
•    ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਤੀ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ।

ਕੀ PAN ਨਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਨੋਟਿਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ PAN ਦੇਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ PAN ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਸਥਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ PAN ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ TDS, TCS, SFT ਅਤੇ AIS ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਦਰਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਲਤ PAN ਦੇਣ 'ਤੇ ਲੱਗੇਗਾ ਜੁਰਮਾਨਾ
ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲਤ ਜਾਂ ਫਰਜ਼ੀ PAN ਨੰਬਰ ਦੇਣ 'ਤੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਾਧੂ ਜਾਂਚ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨਿਗਰਾਨੀ?
PAN ਪੂਰੇ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਜਮ੍ਹਾਂ, ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸੇ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ PAN ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਭਾਗ ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਖਰਚ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਭਾਗ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।