‘ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕ-ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ’ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ!

‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ’ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 2024 ’ਚ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ 1,70,746 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਟਰੈਂਡ ਹੁਣ ਵੀ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇਸੇ ਸਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਹਨ :

* 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਰਿਟਾਇਰਡ ਆਈ. ਏ. ਐੱਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ‘ਸ਼੍ਰੀਚੰਦਰ’ ਦੇ 22 ਸਾਲਾ ਬੇਟੇ ‘ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ’ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ’ਚ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ‘ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ’ ਨੇ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਲੱਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ’ਚ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ।

* 2 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ‘ਲਖਨਊ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ‘ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ’ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ‘ਸ਼ਿਵਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ’ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਲੈਟ ’ਚ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਪਾਰਟਨਰ ਵੱਲੋਂ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ’ਚ ਸੀ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਦਿੱਲੀ’ ਦੇ ਇਕ 30 ਸਾਲਾ ਜੱਜ ‘ਅਮਨ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ’ ਨੇ ‘ਸਫਦਰਜੰਗ’ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ’ਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਸਨ।

‘ਅਮਨ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ’ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਨੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਫੋਨ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਅਮਨ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ’ ਦਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

* 7 ਜੂਨ ਨੂੰ ‘ਜਾਲੌਨ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ‘ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਪਾਲ’ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ‘ਜੈਸਿੰਘ ਪਾਲ’ ਨੇ ਸਲਫਾਸ ਖਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ-ਵੇਅ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਨਿੰਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਈ ਮਿਲੀ।

* 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਸੂਰਤ’ (ਗੁਜਰਾਤ) ਦੇ ‘ਕਦੋਦਰਾ’ ਖੇਤਰ ’ਚ ‘ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ’ ਦੀ ਮੰਡਲ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ‘ਸ਼ਸ਼ੀ ਸਿੰਘ’ ਦੀ ਨੂੰਹ ‘ਨਿਧੀ’ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੌਰਾਨ ‘ਨਿਧੀ’ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਨਿਧੀ ਦੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ‘ਸੌਰਭ ਸਿੰਘ’ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਤੰਗ-ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡੂੰਘੇ ਤਣਾਅ ’ਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਸ ਨੇ ‘ਸੌਰਭ ਸਿੰਘ’ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅੌਰਤ ਮਿੱਤਰ ਵਿਰੁੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।

* 25 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਬਾਗਪਤ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਡਲ ਮੰਤਰੀ ‘ਸਹਿਦੇਵ ਸਿੰਘ’ ਦੇ ਬੇਟੇ ‘ਨੀਰਜ’ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੇਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤਾਂ ‘ਨੀਰਜ’ ਨੇ ਘਰ ’ਚ ਪੱਖੇ ਨਾਲ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਪੁਲਸ ਨੇ ‘ਨੀਰਜ’ ਦੀ ਪਤਨੀ ‘ਅੰਜਲੀ’ ਸਮੇਤ 9 ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।

* 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ‘ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ’ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ‘ਬ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੁਖਰਜੀ’ ਨੇ ‘ਕੁਸੁੰਬਾ’ ਪਿੰਡ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ’ਚ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ‘ਬੋਲਪੁਰ ਅਪਨਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ’ ’ਚ ਨਾਨ-ਟੀਚਿੰਗ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆ ਲਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ’ਚ ਸੀ।

* 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ‘ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ’ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੇ ‘ਰਬਾਲੇ ਐੱਮ. ਆਈ. ਡੀ. ਸੀ. ਪੁਲਸ ਸਟੇਸ਼ਨ’ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ‘ਪੀ. ਐੱਸ. ਪਾਟਿਲ’ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੋਲੋਂ ਇਕ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਬਰਾਮਦ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ’ਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹੀ ਕੁਝ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ‘ਵਿਭਾਗੀ ਅਨਿਆਂ’ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।

* 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ‘ਨੋਇਡਾ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ 1975 ਬੈਚ ਦੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਆਈ. ਏ. ਐੱਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ‘ਰਾਕੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ’ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ’ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਇਕ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ’ਚ ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਉਮਰ, ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ’ਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਬਾਰੇ ਨਾ ਸੋਚਣ।

—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ