ਕਿਸੇ ''ਤੇ ਲਾਲ, ਕਿਸੇ ''ਤੇ ਨੀਲੀ..! ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ''ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ
Wednesday, Feb 11, 2026 - 12:49 PM (IST)
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ- ਅਕਸਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਲਾਲ, ਨੀਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ
ਲਾਲ ਪੱਟੀ
ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੇਵਨ ਹੈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ (ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ) 'ਤੇ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਨ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ 'ਸੁਪਰਬੱਗ' ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ 'ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਰੈਜ਼ੀਸਟੈਂਸ' (AMR) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ 'ਸੁਪਰਬੱਗ' ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਮਤਲਬ?
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ (Schedule G): ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰੀ ਲਾਈਨ (OTC): ਇਹ 'ਓਵਰ-ਦੀ-ਕਾਊਂਟਰ' ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਲੀ ਲਾਈਨ: ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ (side effects) ਦੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਖਮ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨੋਟ : ਇਸ ਲਈ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈ ਖਰੀਦੋ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਦਾਰ ਪੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਿਲਵਾੜ ਨਾ ਕਰੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
