ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਨ ਭਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੈਸੇ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੱਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਟਾਣੂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਚਿਪਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੰਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਧੋਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੀਟਾਣੂ ਸਰੀਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਫਲੂ, ਦਸਤ, ਭੋਜਨ ਜ਼ਹਿਰ, ਪੇਟ ਦੀ ਲਾਗ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਾਧਾਰਨ ਆਦਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੱਥ ਧੋਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਜਾਣਨ ਨਾਲ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ :- 

• ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗਿੱਲਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸਾਬਣ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਨਹੁੰਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਗੜੋ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਹੱਥ ਧੋਵੋ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼, ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਲੀਏ ਜਾਂ ਏਅਰ ਡ੍ਰਾਇਅਰ ਨਾਲ ਸੁਕਾਓ। ਜੇਕਰ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60% ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲਾ ਹੈਂਡ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਸੁੱਕਣ ਤੱਕ ਰਗੜੋ।
• ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਗਰੀਸ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕਦੋਂ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?

• ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
• ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਡਾਇਪਰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
• ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੰਘਣ, ਛਿੱਕਣ, ਜਾਂ ਨੱਕ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
• ਕੂੜਾ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
• ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪੱਟੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
• ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।