ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ : ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੇਗੀ ਕੰਮ
Friday, Jul 17, 2026 - 12:12 PM (IST)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਰੂਟ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਈ। ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਊਰਜਾ ਵੱਲ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 10 ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ 2,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਖੁਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲਣ ਸਾੜਨ ਜਾਂ ਓਵਰਹੈੱਡ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਝਿੱਲੀ (PEM) ਬਾਲਣ ਸੈੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਹਵਾ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਦੇ।
ਜੀਂਦ 'ਚ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਸਮਰਪਿਤ ਹਰਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 500 ਬਾਰ ਤੱਕ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਰੇ ਡਿਸਪੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਵਰ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਸਮੇਂ 350 ਬਾਰ 'ਤੇ ਰਿਫਿਊਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ 3,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਗਠਨ (PESO) ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।
