ਜੋਰਾਵਰ ਟੈਂਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10 ਕਰੋੜ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਤੇ ਬੇਲਜੀਅਮ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ ਡੀਲ
Friday, Sep 04, 2026 - 04:27 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੇਲਜੀਅਮ ਨੇ ਆਪਸੀ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਬੇਲਜੀਅਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਾਰਟ ਡੀ ਵੇਵਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਸਹੀਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਲਜੀਅਮ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰੀ ਥੀਓ ਫ੍ਰੈਂਕਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰਤ-ਬੇਲਜੀਅਮ ਰਣਨੀਤਕ ਵਾਰਤਾ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਗਤ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਹੈ।
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਜੋਰਾਵਰ' ਲਾਈਟ ਟੈਂਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਸ 'ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਲਾਈਟ ਟੈਂਕ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ 'ਜੌਨ ਕਾਕਰਿਲ ਡਿਫੈਂਸ' ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਐਲਐਂਡਟੀ' (L&T) ਜੋਰਾਵਰ ਲਾਈਟ ਟੈਂਕ ਦੇ ਬੁਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤਕਨੀਕ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 'ਓਆਈਪੀ ਸੈਂਸਰ ਸਿਸਟਮਜ਼' ਅਤੇ 'ਭਾਰਤ ਆਪਟਲ' ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਟੈਂਕ ਦੇ ਸਾਈਟ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਗੇ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ 'ਥੇਲਜ਼ ਬੇਲਜੀਅਮ' ਅਤੇ 'ਕਲਿਆਣੀ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਸਿਸਟਮਜ਼' ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ 70mm ਦੇ ਰਾਕੇਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਪਹਿਲਾ ਰਾਕੇਟ ਸਾਲ 2027 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਐੱਫ.ਐੱਨ. ਹਰਸਟਲ' ਅਤੇ 'ਕਲਿਆਣੀ' ਵਿਚਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟਰ-ਡ੍ਰੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਤਲਾਸ਼ੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਨਿਊ ਲਾਸ਼ੋਸੀ' ਅਤੇ 'ਟੈਂਬੋ ਕਲਾਸਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ' ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 10 ਕਰੋੜ ਰਾਊਂਡ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 5 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨ ਨਿਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਨੌਸੈਨਿਕ ਇੰਜਣ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਕਾਊਂਟਰਮੇਜ਼ਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
