10 ਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖਬਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ RBI ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
Monday, Jul 27, 2026 - 09:06 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ₹10 ਅਤੇ ₹20 ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੋਲੀਮਰ (ਪਲਾਸਟਿਕ) ਦੇ ਨੋਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਰੀਖਣ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ RBI ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ।
ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਪੰਕਜ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ RBI ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ₹10 ਅਤੇ ₹20 ਦੇ 100-100 ਕਰੋੜ ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਫਿਲਹਾਲ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਦੋਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਣਗੇ। ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ RBI ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਨੋਟ ਕਿੰਨੇ ਟਿਕਾਊ ਹਨ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ
RBI ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਲੰਬੀ ਉਮਰ: ਇਹ ਨੋਟ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਛਾਪਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਖਰਚਾ ਘਟੇਗਾ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਵਿੰਡੋ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਧਾਗਾ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਕਾਰਨ ਕਚਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹10 ਅਤੇ ₹20 ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਨੋਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲਈ ਪੋਲੀਮਰ ਨੋਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਢੁਕਵੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
