10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੇ ਘਪਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ''ਤੇ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ
Wednesday, Aug 05, 2026 - 03:33 PM (IST)
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਧਰਨੀ)- ਹਰਿਆਣਾ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਰਮਾਣ ਮਜ਼ਦੂਰ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ 'ਚ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਜ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2007 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2023 ਤੱਕ ਵਰਕਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੈਂਡਿੰਗ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ, 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ 'ਚ ਪੈਂਡਿੰਗ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ 2007 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ 10,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਦੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹੱਦ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸੀ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ
ਕਿਰਤ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਗਸਤ 2023 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 90 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਜਾਂਚ 'ਚ ਲਗਭਗ 1,500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ।
ਡੀਸੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਸੀ ਇਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਈਏਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੰਕਜ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਇਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪੰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੈਂਕ ਘਪਲੇ 'ਚ ਸੀਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਪੰਕਜ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਪੈਂਡਿੰਗ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਹਰਿਆਣਾ ਬਿਲਡਿੰਗ ਐਂਡ ਅਦਰ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ ਬੋਰਡ ਕੋਲ ਇਕ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੈਅ ਹਨ: 18 ਤੋਂ 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ, 60 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫੀਸ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ 'ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਬੂਤ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਜ ਨੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ 90 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸਲਿੱਪਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਾਂਚ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ੱਕੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 90 ਫੀਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਗੰਭੀਰ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਡੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਖਾਤਿਆਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਹੁਣ ਜਵਾਬਦੇਹੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਸਿੱਧੇ ਡੀਬੀਟੀ (ਡਾਇਰੈਕਟ ਬੈਨੀਫਿਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ) ਰਾਹੀਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ 'ਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਜਾਅਲੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਤਸਦੀਕ ਕਿਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿਭਾਗੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਜਾਂਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ, ਵਿਭਾਗੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ।
22 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਹਰਿਆਣਾ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ 22 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਆਹ ਸਹਾਇਤਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਜਣੇਪਾ ਸਹਾਇਤਾ, ਉਪਕਰਣ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜਾਂਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਵਾਬ
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਰਤ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2007 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2023 ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ, ਵਿਜ ਨੇ ਹੁਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਹਲਕਿਆਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੈਂਡਿੰਗ ਜਾਂਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਕਿਰਤ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
