ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 20 ਸਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਪਹਿਲ, ਬਣਾਈ ''Bribes.fyi'' ਵੈੱਬਸਾਈਟ
Wednesday, Aug 19, 2026 - 04:11 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 20 ਸਾਲਾ ਟੈੱਕ ਮਾਹਿਰ ਆਰੀਅਨ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਨੋਖਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ (ਗੁਮਨਾਮ ਰਹਿ ਕੇ) ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਨਾਮ 'Bribes.fyi' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕੋਈ ਵੀ ਪੀੜਤ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਰਿਸ਼ਵਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੇਰਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀ ਰਕਮ, ਸਥਾਨ, ਸਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਕੋਲ ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਮਹਿਜ਼ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ 'ਤੇ 25 ਲੱਖ (2.5 ਮਿਲੀਅਨ) ਰਿਕਵੈਸਟਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਅਨੁਪਮ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਪਹਿਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋਸ਼ (crowdsourced allegations) ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
