ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈੱਡਰੂਮ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ! ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੈ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ
Tuesday, Jul 07, 2026 - 02:37 PM (IST)
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ - ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਅ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ, ਘਰ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ ਕਾਰਨ ਸੜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ, ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰੇਲੂ ਅੱਗ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਾਪਰਵਾਹੀਆਂ ਕਾਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰੇਲੂ ਅੱਗ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਾਪਰਵਾਹੀਆਂ ਕਾਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਜੋ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਤਰਿਆਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਖੰਬੇ
ਘਰ 'ਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਡ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਵਾਇਰਿੰਗ ਕਈ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੁਕਸਦਾਰ ਵਾਇਰਿੰਗ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਓਵਰਲੋਡ ਕੀਤੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਜੋਖਮ
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਘਰਾਂ 'ਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਲੈਪਟਾਪ, ਟੀਵੀ, ਫਰਿੱਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕ ਹੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਕੋਰਡ ਨਾਲ ਕਈ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ, ਇਹ ਗਰਮੀ ਚੰਗਿਆੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਕੋਰਡ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਘਰ ਦੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਵੱਧ ਦਿਓ ਧਿਆਨ
ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੀ ਇਕ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਧੂਪ ਸਟਿੱਕ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਣਗੌਲਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨੇੜੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਪਰਦੇ, ਸੂਤੀ ਸਜਾਵਟੀ ਵਸਤੂਆਂ, ਹਾਰ ਜਾਂ ਢਿੱਲੇ ਕਪੂਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਧੂਪ ਸਟਿੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਲਤ 'ਚ ਹੋਵੇ।
ਫੋਨ ਚਾਰਜਿੰਗ ਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਚਾਰਜਿੰਗ 'ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਕ ਆਮ ਵਰਤਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ, ਗੱਦੇ ਜਾਂ ਸੋਫੇ ਵਰਗੀ ਨਰਮ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਟਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਜਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਤਲ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਤੋਂ ਵੀ ਬਣਾਓ ਦੂਰੀ
ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼, ਕੱਪੜੇ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ, ਪੇਂਟ, ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥ ਅਕਸਰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਸਟੋਵ, ਹੀਟਰ, ਇਨਵਰਟਰ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਰਮ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ 'ਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੰਢੀ, ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪਾਂ ਦੀ ਕਰੋ ਜਾਂਚ
ਰਸੋਈ 'ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਾਈਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਈਪਾਂ ਫਟ ਜਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸੋਈ 'ਚੋਂ ਗੈਸ ਦੀ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਵਿੱਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਰਸੋਈ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਸੈਨੇਟਾਇਜ਼ਰ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੈਂਡ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਲਗਭਗ ਹਰ ਘਰ 'ਚ ਇਕ ਮੁੱਖ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ 'ਚ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ਰ ਨੂੰ ਗੈਸ ਸਟੋਵ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ, ਸਟੋਵ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਰਮ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਤਰੀਕੇ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਨਿਰੀਖਣ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਗੈਸ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰ 'ਚ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ ਰੱਖਣਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਚ ਬਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
