ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫੌਜ਼ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟੇ 'ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ' ਵਾਲੇ ਬੰਬ, ਜਾਣੋ ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
Monday, Mar 09, 2026 - 06:08 PM (IST)
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਭਿਆਨਕ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੇਬਨਾਲ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਵਾਲੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਹਮਲਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ,ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸੱਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਯੋਹਮੋਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਕਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜਾਂ ਕੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।
ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ-10 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ, ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸੰਪਰਕ
ਜਾਣੋ ਚਿੱਟਾ ਫਾਸਫੋਰਸ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟਾ ਫਾਸਫੋਰਸ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਮੀ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਸਣ ਵਰਗੀ ਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੱਗ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 815 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਗਾਲ ਜਾਂ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫਾਸਫੇਟ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਚਿੱਟਾ ਫਾਸਫੋਰਸ
ਚਿੱਟਾ ਫਾਸਫੋਰਸ ਫਾਸਫੇਟ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗੋਲੇ, ਬੰਬ ਜਾਂ ਰਾਕੇਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਚਿੱਟਾ ਧੂੰਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਸਫੋਰਸ ਪੈਂਟੋਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੋਕ ਸਕਰੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੰਘਣੇ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨਾ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਜਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਦੇ ਲੇਬਨਾਨ ਖੋਜੀ ਰਮਜ਼ੀ ਕਾਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
ਨੋਟ- ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕਰ ਦਿਓ ਰਾਏ।
