ਚੀਨ ''ਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ''ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ, ਖ਼ਤਰੇ ''ਚ ਤਿੱਬਤੀ ਤੇ ਉਈਗਰ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੇ ਉਈਗਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਦਮਨਕਾਰੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ 'ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੀਬਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਜਨਤਕ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਹੁਣ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।

ਦਮਨ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ 'ਚ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ "ਹਾਨ" ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ 'ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂਡਰਿਨ (ਚੀਨੀ) ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਸੀਸੀਪੀ) ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਖੋਹ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ" ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਕੈਂਪਾਂ 'ਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਨਤ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੁੱਚੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਜੇਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗਤੀਵਿਧੀ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੀਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ।