ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ‘ਚ 228 ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਪੋਲ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ - ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਖਬਾਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੀ ਇਕ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਛਿਪੀ ਰਹੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 228 ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਤਬਾਹ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 109 ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕੋਪਰਨਿਕਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ ’ਤੇ ਹੈਂਗਰ, ਬੈਰਕ, ਫਿਊਲ ਡਿਪੂ, ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ, ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਐਲਾਨੇ
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ ਇੰਨੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉੱਥੇ ਆਮ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਫੌਜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ
ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਰਿਟਾਇਰਡ ਮਰੀਨ ਕਾਰਪਸ ਕਰਨਲ ਮਾਰਕ ਕੈਂਸੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਟੋਏ ਨਹੀਂ ਦਿਖੇ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਇਰਾਕ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਵੈਤ, ਬਹਿਰੀਨ, ਯੂ.ਏ.ਈ., ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਜਾਰਡਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 16 ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆਏ। ਕੁਝ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਸੀ.ਐੱਨ.ਐੱਨ. ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ
ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਸੈਪਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਰੋਕਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰਨ ਦੀ ਨੌਬਤ
ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਵਿਚ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ’ਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ’ਤੇ 'ਮਨੁੱਖੀ ਢਾਲ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।