ਤਿੱਬਤ ''ਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ''ਤੇ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਜਾਲ ! ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ
Saturday, Sep 05, 2026 - 01:48 PM (IST)
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਚੀਨ-ਨੇਪਾਲ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੱਬਤ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਉਪਕਰਣ ਨੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੀਵਰਡਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਏਆਈ, ਇਮੇਜ ਹੈਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀਡੀਓ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਲੌਕ ਜਾਂ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ WeChat 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਅਸਲ ਹੱਦ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੱਚੇ ਵੀਡੀਓ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਡੈਫੀਨੇਸ਼ਨ ਵੀਡੀਓ, ਡਰੋਨ ਫੁਟੇਜ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਜਾਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਣ ਲਈ "ਅਫਵਾਹਾਂ" ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਿੱਬਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੀਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
