ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਦੌਰਾਨ ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੈੱਲ? ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
Sunday, Nov 30, 2025 - 05:50 PM (IST)
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ- ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੇਟ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਇਕ ਚਿਪਚਿਪਾ ਟਰਾਂਸਪੈਰੇਂਟ ਜੈੱਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਜੈੱਲ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰ ਜੋ ਜੈੱਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਕੀਕਤ 'ਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪੀਲੀਨ ਗਲਾਈਕੋਲ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ 'ਚ ਜੈੱਲ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਮਸ਼ੀਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ (ਸਾਊਂਡ ਵੇਵਜ਼) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰਾਂ ਇਕ ਛੋਟੇ ਯੰਤਰ (ਪ੍ਰੋਬ) ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਤਸਵੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਊਂਡ ਵੇਵਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਸਰੀਰ 'ਚ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ।
- ਜੈੱਲ ਹਵਾ ਦੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
- ਪ੍ਰੋਬ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ
- ਸਾਊਂਡ ਵੇਵਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਤਸਵੀਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨਾ ਜਾਣ ਇਹ ਲੋਕ ! ਸਸਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਣ ਦੂਰ
ਜੈੱਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਜੈੱਲ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਬ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਿਸਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ 'ਤੇ ਘੁਮਾਉਣ 'ਤੇ ਰਗੜ ਜਾਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਖਰੋਚ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
- ਕਈ ਵਾਰ ਜੈੱਲ ਠੰਢਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਲਕੀ ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਐਲਰਜੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਬਰਫ਼ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
- ਬਿਨਾਂ ਜੈੱਲ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਕਿਉਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ?
- ਜੇ ਜੈੱਲ ਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਸਵੀਰ ਧੁੰਦਲੀ ਆਏਗੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈੱਲ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨੋਟ–ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।
