ਈਰਾਨ ਹਮਲਾ: ਕਤਰ ਨੇ ਬੰਦ ਕੀਤਾ LNG ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ; ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ''ਚ 40% ਦੀ ਕਟੌਤੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੁਆਰਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲਗਾਤਾਰ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. (LNG) ਉਤਪਾਦਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ ਆਈ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਅਸਰ 
ਗੈਸ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ 'ਪੈਟਰੋਨੈੱਟ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. ਲਿਮਟਿਡ' ਨੇ ਗੇਲ (GAIL) ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IOC) ਵਰਗੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ:

ਗੈਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸੀ.ਐਨ.ਜੀ. (CNG) ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਜਲੀ, ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ, ਸੀ.ਐਨ.ਜੀ. ਅਤੇ ਪਾਈਪ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਗੈਸ (PNG) ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) 'ਚ ਆਵਾਜਾਈ ਠੱਪ 
ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਭਗ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਗ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. ਸਪਲਾਈ ਦਾ 54 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਗਤਾਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? 
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੇਲ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਬਾਜ਼ਾਰ (spot market) ਤੋਂ ਗੈਸ ਖਰੀਦਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਕੀਮਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਨਾ ਸੁਧਰੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. (GDP) ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।