ਇਨ੍ਹਾਂ 60 ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਕਰੰਸੀ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਲਾਗੂ

Sunday, Jun 07, 2026 - 06:17 AM (IST)

ਇਨ੍ਹਾਂ 60 ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਕਰੰਸੀ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਲਾਗੂ

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ (ਪਾਲੀਮਰ) ਕਰੰਸੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲਦ ਹੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 10 ਅਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਚੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਦੁਨੀਆ ਦੇ 60 ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਕਰੰਸੀ 

ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 60 ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਪਾਲੀਮਰ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬੱਸ ਬਣੀ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ, ਪੈ ਗਿਆ ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ

ਕਿਉਂ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ? 

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ: 
ਲੰਬੀ ਉਮਰ : ਜਿੱਥੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ 2 ਤੋਂ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ 5 ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧੂੜ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ : ਇਹ ਨੋਟ ਪਾਣੀ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜਲਦੀ ਫਟਦੇ ਹਨ। 
ਜਾਅਲੀ ਨੋਟਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਮ : ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਪਾਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। 
ਛਪਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਖਰਾਬ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਛਾਪਣ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਖਰਚਾ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Pok ’ਚ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫੁੱਟਿਆ ਗੁੱਸਾ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੰਦ

ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਵੇਗਾ ਬਦਲਾਅ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਆਰਬੀਆਈ ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8


author

Sandeep Kumar

Content Editor

Related News