10-12 ਸਾਲ ’ਚ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ਮਚਿਓਰਿਟੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ, ਪੜ੍ਹੋ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ!
Monday, Aug 10, 2026 - 12:19 PM (IST)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਦਲਜੀਤ)–ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ‘ਅਰਲੀ ਪਿਊਬਰਟੀ’ ਜਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ‘ਟਿਊਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ’ ਦੇ ਕੇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ਪਿਊਬਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 14 ਤੋਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ 10 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੇ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-ਪੰਜਾਬ: ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਥਾਣੇ ਅੰਦਰ ਚੁੱਕਿਆ ਖੌਫਨਾਕ ਕਦਮ !
ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਟਿਊਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਊਬਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਭਾਰਾ ਹੋਣਾ, ਮੁੱਛਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮੈਨਸਟਰੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਜਲਦੀ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-ਪੰਜਾਬ: ਏਅਰਪੋਰਟ ਰੋਡ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਥਾਰ 'ਚ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟੰਟ ! ਹੁਣ ਭਾਲ 'ਚ ਜੁਟੀ ਪੁਲਸ
ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸਰਚਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਅਰਲੀ ਪਿਊਬਰਟੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ 25 ਤੋਂ 30 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਪਿਊਬਰਟੀ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 1.5 ਤੋਂ 2 ਸਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਲਟੀ-ਸੈਂਟਰ ਸਟੱਡੀ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਰਿਸਰਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 3 ਤੋਂ 5 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਕ ਫੂਡ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਪੰਜਾਬ ਦੇ 3 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ 'ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ', ਪੜ੍ਹੋ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਬੱਚਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਸੰਦੀਪ ਅਗਰਵਾਲ ਅਨੁਸਾਰ 3 ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ— ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਦੀ ਵਾਧੂ ਵਰਤੋਂ, ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਮੀ। ਬੱਚੇ ਹੁਣ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਦੀ ਥਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ’ਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ, ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਨਸਟਰੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਵੇ ਪਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਾਧਾ
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਵੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੇ ਕੇਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ, ਜੰਕ ਫੂਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ, ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪੇ ਦੇਣ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੂਟੀਨ ’ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ
ਡਾ. ਨਰੇਸ਼ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਰਲੀ ਪਿਊਬਰਟੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਸਿੱਧਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ’ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਨਸਟਰੂਏਸ਼ਨ ਦਾ ਜਲਦੀ ਆਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।’’
ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇਜ਼
ਡਾ. ਰਜਨੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਊਬਰਟੀ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ ਅਤੇ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
Whatsapp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
