ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਾਹ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਅੰਤ੍ਰਿਮ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ’ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ-ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ’ਚ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕਮਿਟਮੈਂਟ। ਅਜੇ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਲੱਗਭਗ 130 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਵਪਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਲੱਗਭਗ 45 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਟ੍ਰੇਡ ਸਰਪਲੱਸ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਲੱਗਭਗ 85 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦ 40 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ : ਟ੍ਰੀ ਨੱਟਸ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਡਿਸਟਿਲਰਜ਼ ਦੇ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਾਲ ਜਵਾਰ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਡ ਫਲਾਂ ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕਾ-ਇੰਡੀਆ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਮੱਕੀ, ਫਿਊਲ ਇਥੇਨੌਲ, ਕਾਟਨ ਜਾਂ ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪੋਲਟਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਾਮਾਨ : ਡਿਸਟਿਲਰਜ਼ ਡ੍ਰਾਈਡ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਵਿਦ ਸਾਲਿਊਬਲਜ਼ (ਡੀ. ਡੀ. ਜੀ. ਐੱਸ.), ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਲਾਲ ਜਵਾਰ, ਟ੍ਰੀ ਨੱਟਸ, ਤਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਡ ਫਲ, ਵਾਈਨ ਅਤੇ ਸਪਿਰਿਟਸ ਅਤੇ ‘ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ’ ਲਈ ਟੈਰਿਫ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਸੈੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਡੀ. ਡੀ. ਜੀ. ਐੱਸ. ਇਥੇਨੌਲ ਦਾ ਬਾਇਪ੍ਰੋਡਕਟ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ’ਚ ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਇਕ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸਾਮਾਨ ਹੈ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ‘ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ’ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਤਿਲਹਨ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਅਜੇ 46 ਫੀਸਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲਾ ਸੋਇਆਬੀਨ ਡੀ. ਓ. ਸੀ. 43-44 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਡੀ. ਡੀ. ਜੀ. ਐੱਸ. ਸੋਇਆਬੀਨ ਮੀਲ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਸਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਨਾਲ, ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਿਊਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਇਥੇਨੌਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਡੀ. ਡੀ. ਜੀ. ਐੱਸ. ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ’ਚ ਟ੍ਰੇਡਰਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਇਥੇਨੌਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਗੇ। ‘ਟ੍ਰੀ ਨੱਟਸ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਾਦਾਮ, ਅਖਰੋਟ, ਪਿਸਤਾ, ਕਾਜੂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਡ੍ਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਭਾਰਤ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸੈਂਸੇਟਿਵ ਦਰਾਮਦ ’ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਕ ਹੀ, ‘ਕਲੀਨਿਕਲ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ, ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।